Z.O.Z. Easter Oratorio BWV 249

Het Easter Oratorio is een compositie van J.S. Bach voor Paaszondag welke door hem een oratorium genoemd werd. Het werk zoals het nu bestaat werd waarschijnlijk in 1735 voor het eerst uitgevoerd in plaats van de gebruikelijke Paas cantate.
Het Paasoratorium onderscheidt zich van alle andere geestelijke composities geschreven door J.S. Bach om het ontbreken van een Evangelist en koralen. Het werk sluit hierdoor aan bij de dramatische Italiaanse oratorium traditie.
Het stuk is waarschijnlijk  eerst geschreven als een verjaardagscadeau voor een Hertog. J.S. Bach gebruikte wel vaker eerdere composities, hij herschreef en paste composities  aan zodat ze nogmaals gebruikt konden worden. Een verjaardagscantate werd eenmalig gebruik van gemaakt, door de muziek aan te passen kon hij het hergebruiken en bleef het stuk niet onbekend in de kast liggen. Ook uit tijdsgebrek hergebruikte hij soms composities, natuurlijk met de nodige aanpassingen.

De muziek begint als een feest, een Paasfeest. Na het koor en het eerste recitatief beginnen de aria’s. De mooist aria (7) vind ik die van Petrus.
Petrus zingt in een wiegelied de troostrijke gedachte dat de dood voor hem waarschijnlijk ook een voorbijgaande slaap zal zijn.

Easter Oratorio BWV 249. – J.S. Bach
Sir John Eliot Gardiner

Voor meer Zwijmels op Zaterdag kijk bij Irispapilio

Informatiebronnen: Eduard van Hengel en Wikipedia

Podcast – uitleg Mattheüs

Podcast met uitleg Mattheüs Passion 

Het is jullie vast niet ontgaan dat J.S. Bach mijn favoriete componist is in de klassieke muziek. Met Pasen inzicht is het weer tijd voor de Mattheüs Passion één van zijn mooiste stukken. Een hele zit vinden veel mensen, bijna 3 uur muziek. Altijd is er een pauze maar ondanks dat is het voor het grote publiek veel te lang.
Om die tijd ‘gevoelsmatig’ te bekorten is er nu de mogelijkheid om meer van de Mattheüs Passion te weten te komen. Niet alleen luisteren naar muziek maar ook muziek herkennen en beleven. Herkennen wat Bach ermee bedoeld heeft.

Programmamaker Carel den Hertog en Lex Bohlmeijer hebben een podcast gemaakt met uitleg over de muziek van de Mattheüs Passion. Geen ingewikkelde termen die wij niet begrijpen maar in gewone taal.
Ze laten bijvoorbeeld horen hoe J.S. Bach zijn muziek gebruikte om een slang te laten horen. Zeker, dit is niet alleen aan Bach voorbehouden. Bach schreef een Passion waarin hij dit bijna 3 uur lang deed en beeldde emoties, personages en dieren uit in de muziek op het verhaal van de kruisiging en wederopstanding van Jezus, Pasen. Zo laat hij in zijn muziek slangen voorbij komen, het kraaien van de haan horen, voetstappen die Jezus wegdragen na het verraad horen en het zwijgen van de gemeente als Jezus weg gedragen wordt.

Bij iedere uitleg wordt de muziek beluisterd wat er bedoeld wordt.
Het gaat hier niet specifiek om de Bijbelse uitleg van de Mattheüs Passion maar om de muziek die het verhaal verteld. Delen ervan heb ik al gehoord en ondanks dat ik al wat wist van de Mattheüs is het een muzikale ontdekkingsreis en een feest van herkenning.

De podcast is op 2 manieren beluisteren. Via de site van NPO 4 en via de app op je telefoon of tablet. Na het openen van de app moet de podcast gedownload worden maar dan kan je hem ook ieder geschikt moment afluisteren. Via de site van NPO4 kan hij zonder downloaden beluisterd worden.

voor het beluisteren via de site van NPO4
K L I K  H I E R

P1130218 (Small)

Podcast – uitleg Mattheüs

Podcast met uitleg Mattheüs Passion 

Het is jullie vast niet ontgaan dat J.S. Bach mijn favoriete componist is in de klassieke muziek. Met Pasen inzicht is het weer tijd voor de Mattheüs Passion één van zijn mooiste stukken. Een hele zit vinden veel mensen, bijna 3 uur muziek. Altijd is er een pauze maar ondanks dat is het voor het grote publiek veel te lang.
Om die tijd ‘gevoelsmatig’ te bekorten is er nu de mogelijkheid om meer van de Mattheüs Passion te weten te komen. Niet alleen luisteren naar muziek maar ook muziek herkennen en beleven. Herkennen wat Bach ermee bedoeld heeft.

Programmamaker Carel den Hertog en Lex Bohlmeijer hebben een podcast gemaakt met uitleg over de muziek van de Mattheüs Passion. Geen ingewikkelde termen die wij niet begrijpen maar in gewone taal.
Ze laten bijvoorbeeld horen hoe J.S. Bach zijn muziek gebruikte om een slang te laten horen. Zeker, dit is niet alleen aan Bach voorbehouden. Bach schreef een Passion waarin hij dit bijna 3 uur lang deed en beeldde emoties, personages en dieren uit in de muziek op het verhaal van de kruisiging en wederopstanding van Jezus, Pasen. Zo laat hij in zijn muziek slangen voorbij komen, het kraaien van de haan horen, voetstappen die Jezus wegdragen na het verraad horen en het zwijgen van de gemeente als Jezus weg gedragen wordt.

Bij iedere uitleg wordt de muziek beluisterd wat er bedoeld wordt.
Het gaat hier niet specifiek om de Bijbelse uitleg van de Mattheüs Passion maar om de muziek die het verhaal verteld. Delen ervan heb ik al gehoord en ondanks dat ik al wat wist van de Mattheüs is het een muzikale ontdekkingsreis en een feest van herkenning.

De podcast is op 2 manieren beluisteren. Via de site van NPO 4 en via de app op je telefoon of tablet. Na het openen van de app moet de podcast gedownload worden maar dan kan je hem ook ieder geschikt moment afluisteren. Via de site van NPO4 kan hij zonder downloaden beluisterd worden.

voor het beluisteren via de site van NPO4
K L I K  H I E R

P1130218 (Small)

Accordeonist op station Antwerpen

Ken je dat, een accordeonist voor de supermarkt of ergens tegen een muur midden in de winkelstraat? Vervelend vinden we het meestal, slecht spelend en steeds hetzelfde herhalend.
Maar als je Philippe Thuriot tegenkomt weet ik zeker dat je het niet vervelend zult vinden dat hij er zit.
De Belgische Philippe Thuriot heeft zijn opleiding aan het Koninklijk Conservatorium van Kopenhagen genoten en is al jaren actief in de muziek wereld.
Om zijn Goldbergvariatie te spelen heeft hij het station van Antwerpen gekozen, geen slechte keus volgens mij. De locatie maar ook zijn muziek zullen goed in de smaak vallen.
Kijk en luister maar eens naar Philippe Thuriot in het prachtige station van Antwerpen.

Philippe Thuriot-Accordeon – Goldbergvariatie J.S. Bach

 

Voor meer Zwijmels op zaterdag kijk bij Irispapilio of klik 

‘Nun komm, der Heiden Heiland’

Nun Komm, der Heiden Heiland is een traditioneel adventslied door Maarten Luther vertaald uit het Latijn naar gewone omgangstaal. Maarten Luther wilde alles begrijpelijker maken voor de gewone mensen. Nun komm, der Heiden Heiland gaat over het verlangen van een vroege verschijning van de Verlosser.
J.S. Bach heeft 2 cantates gemaakt op dit lied maar ook een koraal prelude.
Nun komm, der Heiden Heiland is door diverse componisten bewerkt en herschreven maar ik kies er voor om de koraal prelude deze keer te laten horen.
Het lijkt mij bijzonder mooi voor de cantate ingezet wordt deze inleiding te horen. De prelude verraadt al veel van de cantate en maakt dat je alert en nieuwsgierig in afwachting van de cantate verblijft.

Een koraal prelude is een compositie voor orgel met een koraal melodie als basis. De melodie is duidelijk hoorbaar en heeft vaak diverse versieringen. De functie van een koraal prelude is niet helemaal duidelijk. Mogelijk werd het gebruikt om de hymne te introduceren.

J.S. Bach – Choral Prelude “Nun komm, der Heiden Heiland” – Ton Koopmans, orgel

De cantate ‘Nun komm, der Heiden Heiland’ is eventueel hier te beluisteren.

Voor meer zwijmels op zaterdag kijk bij Irispapilio

Informatiebronnen:
Duitse liedjes / Bamberger Anthology
Eduard van Hengel
Wikipedia

Vanmorgen is er iets mis gegaan. Om die reden publiceer ik nu de goede.

‘Nun komm, der Heiden Heiland’

Nun Komm, der Heiden Heiland is een traditioneel adventslied door Maarten Luther vertaald uit het Latijn naar gewone omgangstaal. Maarten Luther wilde alles begrijpelijker maken voor de gewone mensen. Nun komm, der Heiden Heiland gaat over het verlangen van een vroege verschijning van de Verlosser.
J.S. Bach heeft 2 cantates gemaakt op dit lied maar ook een koraal prelude.
Nun komm, der Heiden Heiland is door diverse componisten bewerkt en herschreven maar ik kies er voor om de koraal prelude deze keer te laten horen.
Het lijkt mij bijzonder mooi voor de cantate ingezet wordt deze inleiding te horen. De prelude verraadt al veel van de cantate en maakt dat je alert en nieuwsgierig in afwachting van de cantate verblijft.

Een koraal prelude is een compositie voor orgel met een koraal melodie als basis. De melodie is duidelijk hoorbaar en heeft vaak diverse versieringen. De functie van een koraal prelude is niet helemaal duidelijk. Mogelijk werd het gebruikt om de hymne te introduceren.

J.S. Bach – Choral Prelude “Nun komm, der Heiden Heiland” – Ton Koopmans, orgel

De cantate ‘Nun komm, der Heiden Heiland’ is eventueel hier te beluisteren.

Voor meer zwijmels op zaterdag kijk bij Irispapilio

Informatiebronnen:
Duitse liedjes / Bamberger Anthology
Eduard van Hengel
Wikipedia

Z.O.Z. Muziek om bij te komen

De week was vol, overvol. Vol met sportievemomenten en vol met emoties. Schrik, ontzetting en angst om een klein meisje wat van de commode afstuitert en met een hersenbloeding op de OK beland. Een week van afwachten of het goed komt en ja het komt goed. Gelukkig. Je hoort het niet veel maar zo af en toe gaat het ongelooflijk mis.

We weten het inmiddels zeker, ze zal helemaal herstellen. Straks is een litteken het enige wat er nog aan zal herinneren. Ouders en kind kunnen herstellen en proberen alles te verwerken, want een trauma als dit ben je niet maar zo kwijt.

Wellicht helpt hen deze muziek, om een begin te maken met het terug vinden van het vertrouwen in het leven.  Ingetogen, rustig en niet te veel noten. Mij bekoort en ontspant het wel en hoop dat bij hen en misschien meer mensen het zelfde effect zal hebben.

J.S. Bach – English Suite No. 5, 4 Sarabande – Ryan Layne Whitney

Voor meer Zwijmels op Zaterdag kijk bij Irispapilio 

 

333e verjaardag

Woensdag 21 maart is de 333e verjaardag van J.S. Bach en dat moet gevierd worden. Nee nee, niet weg lopen. Het wordt echt wel interesant. NPO 4, Classic FM, Concert radio, PodiumWitteman en diverse orkesten vieren deze 333e verjaardag groots. In Amsterdam, Utrecht, Deventer en Rotterdam zijn meespeel concerten waar je als amateur mee kunt spelen. Een aantal kerken in Amsterdam geven concerten met natuurlijk de muziek van Bach kortom Nederland is even helemaal in too Bach.

Sinds 1947 wordt er aan Bach een nieuw fenomeen toegedicht en wel een verborgen getallensymboliek. Bach zou iets met getallen hebben en de getallen gebruikt hebben in zijn composities. Maten, noten, letters, woorden alles werd omgezet in getallen en gebruikt bij het componeren. De a is het getal 1 maar de noot a is even eens het getal 1 enzovoort. De lengte van de Mattheus zou bijvoorbeeld door deze getallensymboliek bepaald zijn.

Bij podium Witteman zal morgen een orkest met 333 strijkers aanwezig zijn en het Brandenburgs concert nr. 3 spelen. Drieën om de 333e verjaardag van J.S. Bach te vieren. Niet iedereen is ervan overtuigd dat Bach getallen gebruikte voor zijn composities. Nergens in aantekeningen van componist is iets te vinden dat hij hier werkelijk mee bezig geweest zou zijn.

Waar we wel zeker over kunnen zijn is dat de bijbel van J.S. Bach onlangs opnieuw uitgebracht is. Een 3 delige facsimile* bijbel, ook wel bekend als de Calov-Bijbel** Deze 3-delige Bijbel met lederen kaft gebruikte Bach om zijn geestelijke cantates te schrijven. Delen uit het evangelie van Mattheus zijn letterlijk overgenomen uit deze bijbel voor de Mattheus Passion.

De originele bijbel van Bach is terug gevonden in Amerika. Uitgeverij van Wijnen uit Franeker heeft ongeveer 20 jaar nodig gehad om deze facsimile bijbel te kunnen realiseren en uitgeven. Dat hij enkele weken geleden pas uitgekomen is lijkt voor de 333e verjaardag van Bach is gepland te zijn maar dat is toeval, achteraf wel de perfecte timing.

Veel onderhandelingen en werk is verricht voor de bijbel gedrukt kon worden. Zo mocht de bijbel bijvoorbeeld Amerika niet verlaten en niet uit elkaar gehaald worden om ‘kopieën’ van te maken. Niet zo gek maar wel lastig als je iets tot in de perfectie na wilt maken. De pagina’s zijn gefotografeerd met geavanceerde fotocamera’s en hoge resoluties waarnaar alles gedrukt en gebonden moest worden. De bijbel bestaat net als het origineel uit 3 boeken en is leer gebonden. Het papier ziet er uit als perkament, inclusief aantekeningen in het handschrift van Bach.

Hoe de bijbel in Amerika terecht is gekomen is niet duidelijk. Vermoedelijk door emigratie. Veel Lutheranen zijn eind 18e eeuw vertrokken naar Amerika. De bijbel  wordt nu in de bibliotheek van St. Louis in de staat Missouri bewaard.

De bijna authentieke Bach bijbel met aantekeningen van Bach is van onschatbare waarde voor musicologen, dirigenten en voor velen die de muziek en de mens Bach bestuderen.

De muziekkeuze van vandaag. Een origineel verjaardagslied van Bach is er niet. Een kleine Geburtstag cantate van 1.30 min bestaat er meer niet. Het filmpje, de cantate op YouTube was van slechte kwaliteit en van korte duur, zo kort dat ik hem niet wilde plaatsen. Vandaag een jongeman van 11 jaar die een Triosonate van Bach op het orgel speelt zonder bladmuziek. Een wonderkind?

Triosonate – J.S. Bach – Tim 11 jaar

Voor meer Zwijmels op zaterdag kijk bij Irispapilio
Fijn zwijmel weeken

* Een facsimile is een replica van een handschrift of oude druk. De term komt van het Latijnse fac simile en betekent letterlijk “maak gelijkend”.

** Een drie delige bijbel verzorgd door Abraham Calovius 1612 -1686 met kanttekeningen en commentaren puttend uit de werken van Luther.